فرمولاسیون و نسبت کلسیم به فسفر در خوراک طیور
کلسیم و فسفر از مهمترین مواد معدنی جیره طیور هستند؛ اما ارزش آنها فقط به مقدار مصرف محدود نمیشود. قابلیت جذب، اندازه ذرات منبع معدنی، سطح فیتات، حضور فیتاز، و نسبت کلسیم به فسفر قابلاستفاده تعیین میکنند که چه مقدار از این عناصر واقعاً در اختیار پرنده قرار بگیرد.
در جیره جوجه گوشتی، هدف اصلی تأمین رشد اسکلتی، استحکام پا و عملکرد اقتصادی است؛ در حالی که در مرغ تخمگذار، بخش بزرگی از کلسیم برای تشکیل روزانه پوسته تخممرغ مصرف میشود. بنابراین، یک نسبت ثابت برای تمام سنین و همه گلهها وجود ندارد و جیره باید بر اساس سویه، سن، تولید، مصرف خوراک و شاخصهای آزمایشگاهی تنظیم شود. در ایران نیز بر نقش همزمان این دو عنصر در استخوان، متابولیسم انرژی، عملکرد عضلات و تشکیل پوسته تأکید کردهاند.
اهمیت کلسیم و فسفر در تغذیه طیور
کلسیم حدود 99 درصد ذخیره معدنی استخوان را تشکیل میدهد و در انقباض عضلات، انتقال پیام عصبی، انعقاد خون و فعالیت برخی آنزیمها نقش دارد. فسفر نیز در ساختمان استخوان، انتقال انرژی از طریق ATP، ساخت غشای سلولی و متابولیسم پروتئینها و اسیدهای نوکلئیک مشارکت میکند.

اهمیت این دو عنصر به تعامل آنها وابسته است. جیرهای که کلسیم کافی اما فسفر قابلجذب کمی دارد، الزاماً جیره مناسبی نیست؛ همانطور که افزایش فسفر بدون کنترل کلسیم میتواند تعادل معدنی، دفع مواد و هزینه خوراک را مختل کند. در پرنده جوان، پیامد اصلی عدم تعادل، ضعف اسکلت و کاهش رشد است و در مرغ تخمگذار، افت کیفیت پوسته و تخلیه ذخایر استخوانی مشاهده میشود.
عوارض عدم تعادل کلسیم و فسفر در دستگاه گوارش
تعادل کلسیم و فسفر مستقیماً بر محیط دستگاه گوارش اثر میگذارد. کلسیم آزاد میتواند با فسفر فیتاته کمپلکس تشکیل دهد و قابلیت دسترسی هر دو عنصر را کاهش دهد؛ بهویژه زمانی که سطح کلسیم بالا و مصرف فیتاز ناکافی باشد.
برهمخوردن این تعادل ممکن است به کاهش هضم مواد معدنی، افت خاکستر استخوان، افزایش دفع فسفر، تغییر قوام مدفوع و کاهش راندمان خوراک منجر شود. در جوجهها، کلسیم اضافی همچنین میتواند با برخی عناصر کممقدار و فسفر واکنش دهد و دسترسی آنها را کاهش دهد. از سوی دیگر، کمبود فسفر قابلاستفاده با علائمی مانند رشد ضعیف، اختلال حرکتی و حتی رفتارهای غیرطبیعی تغذیهای همراه میشود.
مدیریت کلسیم و فسفر در جیره جوجههای گوشتی
در جوجه گوشتی، جیره باید همزمان سه هدف را دنبال کند. رشد سریع استخوان، حفظ سلامت پاها و جلوگیری از مصرف غیرضروری مواد معدنی. مقدار کلسیم و فسفر باید در هر فاز رشد جداگانه محاسبه شود، زیرا نیاز جوجه در دوره آغازین با دوره پایانی یکسان نیست.

بهتر است فرمولاسیون بر پایه فسفر قابلهضم یا قابلاستفاده و کلسیم قابلهضم انجام شود، نه صرفاً درصد کل مواد معدنی. همچنین باید مقدار کلسیم موجود در ذرت، کنجاله سویا، دیکلسیم فسفات، مونوکلسیم فسفات، سنگ آهک و سایر مواد اولیه در محاسبات وارد شود تا از دوبارهکاری و بیشمصرفی جلوگیری شود.
مزایای کلسیم هضمشدنی ایلئال (SID) نسبت به کلسیم تام
کلسیم تام فقط نشان میدهد چه مقدار کلسیم در خوراک وجود دارد؛ اما مشخص نمیکند چه مقدار از آن در انتهای روده باریک قابل جذب یا قابل استفاده است. شاخص کلسیم هضمشدنی ایلئال استانداردشده یا SID، اثر تفاوت منابع، ترشحات پایه و شرایط هضم را بهتر در نظر میگیرد.
استفاده از SID، مقایسه سنگ آهکهای مختلف، منابع معدنی و اثر فیتاز را دقیقتر میکند. دو ماده اولیه ممکن است درصد کلسیم تام مشابهی داشته باشند، اما به دلیل تفاوت در حلالیت، اندازه ذرات، ناخالصیها و واکنش با فیتات، ارزش تغذیهای یکسانی نداشته باشند.

در جیرههای کمکلسیم همراه با فیتاز، کاهش بیش از حد کلسیم میتواند به استخوان و عملکرد لطمه بزند؛ بنابراین، استفاده از SID به معنی پایینآوردن بیمحاسبه سطح کلسیم نیست. پژوهشهای جدید نیز نشان دادهاند که اندازه ذرات سنگ آهک میتواند SID کلسیم و فسفر را تغییر دهد.
جدول احتیاجات جوجه گوشتی در مراحل مختلف رشد
جدول زیر یک الگوی کاربردی و تقریبی برای شروع فرمولاسیون است. اعداد نهایی باید با راهنمای سویه، کیفیت مواد اولیه، مصرف خوراک و برنامه فیتاز مزرعه تطبیق داده شوند.
| مرحله رشد | سن تقریبی | کلسیم کل جیره (%) | فسفر قابل استفاده تقریبی (%) | نسبت Ca به فسفر قابلاستفاده |
| آغازین | 0 تا 10 روز | 0/90 تا 1/00 | 0/45 تا 0/50 | حدود 2 به 1 |
| رشد | 11 تا 24 روز | 0/80 تا 0/90 | 0/38 تا 0/45 | حدود 2 تا 2٫2 به 1 |
| پایانی | 25 تا 35 روز | 0/70 تا 0/80 | 0/32 تا 0/40 | حدود 2 تا 2/3 به 1 |
| پیشفرآوری یا پایانی طولانی | بیش از 35 روز | 0/65 تا 0/75 | 0/30 تا 0/37 | وابسته به مصرف خوراک و سویه |
در ایران، نسبت حدود 2 به 1 برای جوجههای در حال رشد بهعنوان یک قاعده عمومی گزارش شده است؛ با این حال، این نسبت نباید جایگزین مقادیر دقیق کلسیم و فسفر قابلهضم در جیرهنویسی شود.
نسبت استاندارد کلسیم به فسفر در نژادهای گوشتی
برای جوجههای گوشتی، نسبت کلسیم به فسفر قابلاستفاده معمولاً در محدوده تقریبی 2 به 1 تا 2/3 به 1 قرار میگیرد. افزایش شدید کلسیم با این تصور که کلسیم بیشتر یعنی استخوان قویتر میتواند نتیجه معکوس داشته باشد و جذب فسفر و برخی ریزمغذیها را کاهش دهد.
سویههای سریعالرشد، جوجههای نر و گلههایی با مصرف خوراک بالا ممکن است نیاز متفاوتی داشته باشند. همچنین در حضور فیتاز، مقدار فسفر قابلاستفاده از فسفر فیتاته افزایش مییابد؛ بنابراین نسبت باید بر اساس ماتریس تغذیهای همان محصول آنزیمی اصلاح شود، نه بهصورت جداگانه و بدون هماهنگی با کل فرمول.
راهبردهای تغذیهای کلسیم و فسفر در مرغهای تخمگذار
مرغ تخمگذار برای ساخت پوسته هر تخممرغ به مقدار زیادی کلسیم نیاز دارد. بخشی از این کلسیم از خوراک و بخشی از ذخایر استخوانی تأمین میشود؛ بنابراین جیرهای که فقط تولید فعلی را حفظ کند اما استخوان را تخلیه کند، در بلندمدت به شکستگی، افت ماندگاری گله و کاهش کیفیت پوسته منجر خواهد شد.

در دوره تولید، سطح کلسیم معمولاً بهمراتب بالاتر از جیره جوجه گوشتی است و اندازه ذرات نیز اهمیت بیشتری پیدا میکند. کلسیم ریزتر سریعتر حل میشود، اما ذرات درشتتر مدت بیشتری در سنگدان باقی میمانند و میتوانند در ساعات تشکیل پوسته، منبع آهستهرهش کلسیم باشند.
نقش استخوان مدولاری در تامین کلسیم پوسته
استخوان مدولاری نوعی بافت استخوانی ذخیرهای است که در استخوانهای خاص مرغ ماده شکل میگیرد. این بافت در زمان تشکیل پوسته، کلسیم را در اختیار جریان خون قرار میدهد و بهعنوان یک مخزن اضطراری برای پاسخ به نیاز شدید کلسیمی عمل میکند.
اگر جیره نتواند کلسیم کافی و قابلاستفاده فراهم کند، مرغ برای ادامه تخمگذاری از استخوان مدولاری و حتی استخوانهای ساختاری برداشت میکند. نتیجه این فرایند میتواند نازکشدن استخوان، خستگی قفس، شکستگی و افت کیفیت پوسته باشد. ویتامین D3، فسفر متعادل و برنامه نوری مناسب نیز در استفاده صحیح از این ذخیره نقش دارند.
اهمیت و زمانبندی مصرف جیره پیشتخمگذاری
جیره پیشتخمگذاری برای فاصله کوتاه پیش از شروع تولید طراحی میشود تا پرنده از جیره رشد به جیره پرکلسیم تولید منتقل شود. این جیره معمولاً کلسیمی بالاتر از جیره پولت، اما پایینتر از جیره کامل تولید دارد.
مصرف آن باید بر اساس سن سویه، وزن بدن، رشد تاج و ریش، برنامه نوری و نشانههای نزدیکشدن به تولید تنظیم شود. استفاده زودهنگام و طولانیمدت از جیره پرکلسیم میتواند تعادل مواد معدنی و سلامت کلیه را تحت فشار قرار دهد؛ در مقابل، حذف جیره Pre-Lay در گلهای که سریع وارد تولید میشود، فرصت کافی برای آمادهسازی ذخایر استخوانی باقی نمیگذارد.
جدول نسبت کلسیم و فسفر در فازهای مختلف تولید
مقادیر زیر برای طراحی اولیه قابل استفاده هستند و بهمعنای نسخه ثابت برای همه سویهها نیستند. نسبت در جدول بر پایه فسفر قابلاستفاده یا قابلهضم بیان شده است، نه فسفر کل.
| فاز پرورش | کلسیم تقریبی (%) | فسفر قابلاستفاده تقریبی (%) | نسبت Ca به فسفر قابل استفاده |
| پولت و پیش از تولید | 1/00 تا 2/50 | 0/40 تا 0/50 | حدود 2 تا 5 به 1 |
| شروع تولید | 3/80 تا 4/30 | 0/40 تا 0/48 | حدود 8 تا 10 به 1 |
| اوج تولید | 4/00 تا 4/40 | 0/35 تا 0/45 | حدود 9 تا 11 به 1 |
| پس از اوج تولید | 4/20 تا 4/70 | 0/30 تا 0/40 | حدود 10 تا 12 به 1 |
نیاز واقعی به مقدار مصرف خوراک و وزن تخممرغ نیز وابسته است؛ بنابراین تنها نگاهکردن به درصد کلسیم کافی نیست. برخی راهنماهای کاربردی برای مرغ تخمگذار نسبتهای حدود 4 تا 12 به 1 را در مراحل مختلف گزارش کردهاند.
علائم بالینی کمبود کلسیم در مرغ تخمگذار
کمبود کلسیم ممکن است ابتدا با افت کیفیت پوسته، افزایش تخممرغ ترکدار، پوسته نرم یا کاهش ضخامت پوسته آشکار شود. در مراحل پیشرفتهتر، کاهش تولید، بیحالی، ضعف پاها، شکستگی استخوان و افزایش تلفات مشاهده میشود.
علائم مشابه ممکن است از کمبود فسفر قابلاستفاده، ویتامین D3، بیماریهای گوارشی، مایکوتوکسینها یا اختلال کلیوی نیز ناشی شوند. بنابراین تشخیص باید با بررسی مصرف خوراک، کیفیت سنگ آهک، آنالیز جیره، وضعیت استخوان و آزمایشهای گله انجام شود، نه فقط با مشاهده پوسته تخممرغ.
مقایسه منابع معدنی تامینکننده فسفر در جیره
منابع فسفر معدنی باید بر اساس درصد فسفر، کلسیم همراه، قابلیت هضم، میزان فلوئور، حلالیت، آلودگی فلزی، شکل فیزیکی و ثبات آنالیز ارزیابی شوند. قیمت هر کیلو محصول بهتنهایی معیار مناسبی نیست؛ گاهی منبع ارزانتر به دلیل فسفر قابلاستفاده کمتر، هزینه واقعی بیشتری به جیره تحمیل میکند.
همچنین باید فسفر موجود در مواد گیاهی جدا از فسفر غیر فیتاته محاسبه شود. بخش مهمی از فسفر گیاهی در قالب فیتات قرار دارد و بدون آنزیم مناسب، برای پرنده دسترسی محدودی دارد.
تفاوت مونوکلسیم فسفات و دیکلسیم فسفات
مونوکلسیم فسفات معمولاً درصد فسفر بالاتری دارد و نسبت کلسیم به فسفر آن پایینتر است؛ در نتیجه برای فرمولهایی که به فسفر بیشتری با کلسیم کمتر نیاز دارند، انعطافپذیرتر است. دیکلسیم فسفات کلسیم بیشتری همراه خود وارد جیره میکند و باید هنگام افزودن آن، سهم سنگ آهک و سایر منابع کلسیم دوباره محاسبه شود.

قابلیت هضم MCP یا DCP فقط به نام محصول وابسته نیست و به روش تولید، حلالیت، ناخالصی، اندازه ذرات و کیفیت ماده اولیه ارتباط دارد. اگر DCP بیش از نیاز وارد جیره شود، سطح کلسیم افزایش مییابد و ممکن است نسبت کلسیم به فسفر از محدوده مطلوب خارج شود.
در خرید، مقایسه باید بر مبنای فسفر قابلهضم تأمینشده به ازای هر کیلو محصول انجام شود. همچنین دریافت برگه آنالیز، اندازهگیری فلوئور و کنترل فلزات سنگین برای جلوگیری از کاهش عملکرد و مشکلات ایمنی ضروری است.
بررسی منابع کلسیم و ویژگیهای فیزیکی آنها
سنگ آهک، پودر صدف، پوسته تخممرغ فرآوریشده و منابع کلسیمی ترکیبی از گزینههای رایج هستند. تفاوت این منابع فقط در درصد کلسیم نیست؛ حلالیت در اسید، اندازه ذرات، یکنواختی، ناخالصی و سرعت آزادسازی نیز ارزش تغذیهای آنها را تعیین میکند.
برای جوجه گوشتی، ذرات بیش از حد درشت ممکن است اختلاط و مصرف یکنواخت را دشوار کند. برای مرغ تخمگذار، ترکیبی از ذرات ریز و درشت معمولاً منطقیتر است، زیرا بخشی از کلسیم سریع و بخشی با سرعت کمتر در اختیار پرنده قرار میگیرد.

اگر به دنبال منبعی با خلوص بالا و آنالیز استاندارد هستید، کربنات کلسیم مکمل طلایی نایینی انتخابی مطمئن برای تنظیم دقیق این فرمولاسیون است.
تاثیر اندازه ذرات سنگ آهک بر کیفیت پوسته
سنگ آهک ریز سریعتر در دستگاه گوارش حل میشود و برای تأمین فوری کلسیم مناسب است؛ اما احتمال عبور سریعتر از دستگاه گوارش را نیز دارد. ذرات درشت، بهویژه در محدوده حدود 2 تا 4 میلیمتر، مدت بیشتری در سنگدان باقی میمانند و میتوانند در طول شب منبع تدریجی کلسیم باشند.

مطالعات روی مرغهای تخمگذار نشان دادهاند که جایگزینی بخشی از سنگ آهک ریز با ذرات درشت میتواند در برخی شرایط وزن، ضخامت و سهم پوسته را بهبود دهد؛ البته پاسخ به سطح فیتاز، سن گله و نسبت ذرات بستگی دارد. در یک مطالعه، استفاده از سنگ آهک درشت در کنار فیتاز، بهرهبرداری گوارشی از کلسیم و فسفر را بهتر کرد.
پودر صدف معدنی به عنوان منبع جایگزین کلسیم
پودر صدف یا صدف دریایی میتواند منبع کربنات کلسیم باشد و در صورت پاکیزگی و فرآوری صحیح، بهعنوان جایگزین یا مکمل سنگ آهک استفاده شود. ساختار نسبتاً درشت آن ممکن است آزادسازی کلسیم را آهستهتر کند و برای مرغ تخمگذار مفید باشد.
با این حال، هر پودر صدفی ارزش یکسانی ندارد. میزان رطوبت، نمک، شن، مواد آلی، آلودگی میکروبی و درصد واقعی کلسیم باید بررسی شود. پیش از مصرف، محصول باید آسیاب، خشک و از نظر آلودگی شیمیایی و میکروبی کنترل شده باشد؛ استفاده از منبع ناشناخته میتواند به جای بهبود پوسته، خطر آلودگی گله را افزایش دهد.
افزودنیهای موثر بر جذب کلسیم و فسفر
افزودنیها جایگزین فرمولاسیون صحیح نیستند، اما میتوانند استفاده از مواد معدنی را بهینه کنند. مهمترین گزینهها شامل فیتاز، ویتامین D3، اسیدهای آلی و در برخی برنامهها ترکیبات معدنی آلی یا بافرها هستند.
اثر این افزودنیها به سطح پایه کلسیم و فسفر، نوع ماده اولیه، pH دستگاه گوارش و کیفیت آب و خوراک وابسته است. اصلاح ماتریس آنزیم باید با احتیاط انجام شود، زیرا کاهش بیش از حد مواد معدنی ممکن است ابتدا در استخوان و کیفیت پوسته آشکار شود.
نقش آنزیم فیتاز در آزادسازی فسفر فیتاته
فیتاز با شکستن پیوندهای فیتات، بخشی از فسفر محبوس در مواد گیاهی را آزاد میکند. این کار میتواند نیاز به فسفر معدنی را کاهش دهد و در برخی شرایط، استفاده از کلسیم و سایر مواد مغذی را نیز بهتر کند.

فیتاز زمانی بهترین نتیجه را دارد که نسبت کلسیم به فسفر، سطح فیتات، دوز آنزیم و شرایط فرآوری خوراک هماهنگ باشند. کلسیم زیاد میتواند تشکیل کمپلکس کلسیم ـ فیتات را بیشتر کند و دسترسی فیتاز به بستر را محدود سازد. در مطالعات مرغ تخمگذار، ترکیب فیتاز با سنگ آهک درشت نسبت به سنگ آهک بسیار ریز، پاسخ مناسبتری از نظر تجزیه فیتات و هضم مواد معدنی نشان داده است.
تاثیر ویتامین D3 و اسیدهای آلی بر راندمان جذب
ویتامین D3 برای انتقال کلسیم از روده و تنظیم متابولیسم استخوان ضروری است. کمبود آن میتواند حتی در جیرهای با کلسیم کافی، علائم ضعف استخوان و پوسته نامناسب ایجاد کند؛ بنابراین مقدار ویتامین باید متناسب با سن، استرس، سلامت کبد و برنامه مکملگذاری باشد.
اسیدهای آلی با کاهش pH بخشهایی از دستگاه گوارش میتوانند حلالیت بعضی نمکهای معدنی را بهبود دهند و بر جمعیت میکروبی اثر بگذارند. با این حال، نتیجه به نوع اسید، دوز، ظرفیت بافری خوراک و وضعیت گله بستگی دارد. استفاده از اسید آلی یا D3 نباید برای جبران سنگ آهک بیکیفیت، کمبود فیتاز یا خطای محاسباتی بهکار رود.
راهنمای خرید و ارزیابی کیفیت مکملهای معدنی
پیش از خرید مکملهای کلسیم و فسفر، باید محصول از نظر شناسنامه فنی، آنالیز واقعی و یکنواختی بررسی شود. کیفیت ظاهری خوب بهتنهایی نشاندهنده ارزش تغذیهای نیست.
چکلیست ارزیابی میتواند شامل موارد زیر باشد:
- درصد کلسیم، فسفر کل و فسفر قابلهضم یا قابلاستفاده
- اندازه ذرات و میزان ریزدانه یا کلوخهشدن محصول
- حلالیت و یکنواختی بین محمولههای مختلف
- میزان فلوئور، رطوبت، خاکستر نامحلول، سرب، کادمیم و سایر فلزات سنگین
- شماره بچ، تاریخ تولید، کشور یا محل تولید و برگه آنالیز معتبر
- سازگاری محصول با ماتریس فیتاز و سطح کلسیم جیره
- قابلیت اختلاط با پرمیکس و نبود رسوب یا جدایش در میکسر
در عمل، نمونهبرداری از چند نقطه کیسهها و ارسال به آزمایشگاه مستقل، تصمیم خرید را قابلاعتمادتر میکند. برای جیرههای حساس، مقایسه هزینه باید بر پایه مقدار ماده مغذی قابلاستفاده باشد، نه وزن یا قیمت خام مکمل.
نتیجهگیری
فرمولاسیون کلسیم و فسفر باید از یک محاسبه ساده درصدی به یک سیستم دقیقتر بر پایه قابلیت هضم، نسبت مواد معدنی و کیفیت فیزیکی منابع تبدیل شود. در جوجه گوشتی، نسبت تقریبی 2 به 1 میان کلسیم و فسفر قابلاستفاده نقطه شروع رایجی است؛ اما در مرغ تخمگذار، به دلیل نیاز سنگین پوسته، نسبت کلسیم به فسفر قابلاستفاده بهطور محسوسی افزایش مییابد.
برای اجرای بهتر، این اصول را در نظر بگیرید:
- نسبت کلسیم به فسفر را جدا از مقدار مطلق هر دو عنصر تفسیر نکنید.
- بین فسفر کل، فسفر فیتاته، فسفر غیر فیتاته و فسفر قابلهضم تفاوت بگذارید.
- در مرغ تخمگذار از ترکیب منطقی سنگ آهک ریز و درشت استفاده کنید.
- ماتریس فیتاز را فقط مطابق مشخصات فنی و شرایط واقعی خوراک اعمال کنید.
- کیفیت سنگ آهک و مکمل فسفاته را بهصورت دورهای آزمایش کنید.
- علائم گله را در کنار آنالیز خوراک، کیفیت پوسته، خاکستر استخوان و مصرف خوراک بررسی کنید.
- هر تغییر جیره را مرحلهای انجام دهید و اثر آن را با شاخصهای تولیدی بسنجید.
سوالات متداول
بهترین نسبت کلسیم به فسفر در جیره دورههای مختلف جوجههای گوشتی چقدر است؟
در بسیاری از برنامههای جوجه گوشتی، نسبت کلسیم به فسفر قابلاستفاده حدود 2 به 1 تا 2/3 به 1 است. مقدار دقیق به سن، سویه، سطح فیتاز، سرعت رشد و سیستم بیان نیازهای غذایی وابسته است. نسبت باید بر اساس فسفر قابلاستفاده یا قابلهضم محاسبه شود، نه فسفر کل.
تفاوت مونوکلسیم فسفات و دیکلسیم فسفات در قابلیت هضم برای طیور چیست؟
MCP معمولاً فسفر بیشتری و کلسیم کمتری وارد جیره میکند، در حالی که DCP کلسیم همراه بیشتری دارد. قابلیت هضم واقعی هر دو به حلالیت، روش تولید، ناخالصی و کیفیت محصول بستگی دارد؛ بنابراین نام MCP یا DCP بهتنهایی برای قضاوت کافی نیست.
چرا استفاده از سنگ آهک درشتدانه (گریت) در جیره مرغهای تخمگذار اهمیت حیاتی دارد؟
ذرات درشتتر آهستهتر حل میشوند و مدت بیشتری در سنگدان باقی میمانند. این ویژگی به تأمین تدریجی کلسیم در زمان تشکیل پوسته، بهویژه ساعات شب، کمک میکند. با این حال، گریت باید در کنار ذرات ریز و متناسب با سن و مصرف خوراک استفاده شود، نه بهصورت جایگزین کامل همه منابع کلسیم.
کلسیم بیش از حد در جیره جوجههای گوشتی چه عوارض ضدتغذیهای به همراه دارد؟
کلسیم زیاد میتواند با فسفر فیتاته کمپلکس تشکیل دهد، قابلیت هضم فسفر را کاهش دهد و دسترسی برخی ریزمغذیها را محدود کند. افزایش خاکستر دفعی، افت راندمان فیتاز و افزایش هزینه خوراک نیز از پیامدهای احتمالی است. سطح نهایی باید با فسفر قابلهضم و کیفیت ماده اولیه هماهنگ باشد.
جیره پیشتخمگذاری چیست و چه تفاوتی در میزان کلسیم با جیره دوره تولید دارد؟
Pre-Lay جیرهای انتقالی برای آمادهکردن پولت پیش از آغاز تخمگذاری است. کلسیم آن معمولاً از جیره رشد بیشتر و از جیره کامل تولید کمتر است. این جیره باید برای مدت محدود و بر اساس برنامه نوری، سن سویه و نشانههای بلوغ مصرف شود.
مفهوم کلسیم و فسفر هضمشدنی چیست و چرا جایگزین سیستم مقادیر کل شده است؟
SID مقدار استانداردشده ماده معدنی جذبشده تا انتهای روده باریک را بهتر نشان میدهد، در حالی که سیستم Total فقط مقدار موجود در خوراک را محاسبه میکند. SID تفاوت میان منابع، اثر فیتات، اندازه ذرات و شرایط هضم را بهتر در نظر میگیرد و به همین دلیل برای مقایسه مواد اولیه دقیقتر است.
استخوان مدولاری چه نقشی در تامین کلسیم پوسته تخممرغ ایفا میکند؟
استخوان مدولاری مخزن موقتی کلسیم در مرغ ماده است و هنگام تشکیل پوسته، کلسیم را به جریان خون آزاد میکند. اگر خوراک کلسیم قابلاستفاده کافی نداشته باشد، برداشت از این ذخیره افزایش مییابد و در بلندمدت موجب ضعف استخوان و شکستگی میشود.
آنزیم فیتاز چگونه میتواند احتیاجات کلسیم و فسفر پرنده را تحت تاثیر قرار دهد؟
فیتاز فسفر فیتاته را آزاد میکند و میتواند نیاز به فسفر معدنی را کاهش دهد. اثر آن به سطح کلسیم، مقدار فیتات، دوز آنزیم، اندازه ذرات سنگ آهک و شرایط فرآوری وابسته است. کاهش مواد معدنی بر اساس ماتریس بیش از حد محافظهکارانه یا بدون آزمون مزرعهای، ممکن است به افت استخوان و پوسته منجر شود.