پودر خون دامی فروغی

معرفی و تعریف پودر خون

پودر خون یکی از مواد حاصل از مازاد کشتارگاهی است. به عبارت دیگر خونی که در اثر ذبح دام به عنوان ضایعات اطلاق می شود، طی عملیاتی توسط دستگاه ها و تجهیزات صنعتی به صورت پودر یا آرد خون در می آید. به دلیل میزان پروتئین بالای پودر خون دامی، به عنوان مکمل جیره غذایی طیور می‌توان از آن استفاده کرد. از طرف دیگر، از نیتروژن آزاد شونده این ماده نیز در مزارع برای کوددهی به گیاهان و دفع آفاتی مانند خرگوش استفاده می گردد.

آنالیز آزمایشگاهی پودر خون

مجوز معتبر جهاد کشاورزی (سماک)

جمع‌آوری و فرآیند تولید آرد خون

خون دام های کشتاری که در کشتارگاه ها ذبح می شود پس ازجمع آوری و خشک کردن به عنوان آرد خون مصرف می شود. خون، در بین مواد مازاد حاصله از کشتارگاه منبع خوبی از پروتئین می باشد.آنچه که در تولید آرد پودر خون مهم است و کیفیت آن را بشدت تحت تاثیر قرار می دهد، نحوه جمع آوری خون و روش تهیه آرد خون است که مستلزم به کارگیری وسایل و تجهیزات کافی بوده و بایستی در شرایط کاملا بهداشتی انجام پذیرد و بعبارت دیگر تنها در کشتارگاه های مجهز می شود چنین عملیاتی را انجام داد.

منابع دام و انواع حیوانات مورد استفاده

از خون انواع دام خون گرم، می توان پودرخون تهیه کرد ولی معمولا خونی که در ایران از کشتارگاه های دام جمع آوری میشود،از گاو و گوسفند و گاهی بز و شتر می باشد که البته در کشور های دیگر، دام های همچون خوک، شترمرغ و دیگر حیوانات پرورشی نیز به آنها افزوده می گردند. رنگ پودر خون از قرمز تیره تا قهوه ای تیره متغیر است. این محصول دارای بوی مخصوص بخود میباشد و باید عاری از بوهای غیر عادی فساد و گندیدگی باشد.

مشخصات فیزیکی و استانداردها

اندازه ذرات این محصول طبق استاندارد ملی ایران باید به گونه ای باشند که از الک ۸/۲ میلیمتر عبور کنند. این محصول برای دام چندان دلچسب نیست و باید طی دوره چند ماهه ای دام را نسبت به آن عادت داد. این محصول نسبت به بقیه منابع پروتئین های حیوانی ازسطح اسیدآمینه پایین‌تری برخوردار است. پودر خون به دو نوع دامی و طیوری تقسیم بندی می شود.

نامگذاری تجاری و معادل‌های بین‌المللی

گرچه گاهی به این محصول آرد خون یا حتی پفک خون نیز گفته می شود ولی عنوان تجاری اصلی این محصول در ایران همان پودر خون است و در دنیا این محصول را با نام Blood meal (خوراک خون) می شناسند، گفتنی است به این محصول Blood flour (آردخون) یا حتی Blood Powder نیز گفته می شود ولی تقریبا در تمامی دنیا با همان عنوان Blood meal مبادله می شود .

رندرینگ، فرآوری و کاربردهای کلی

خون مهم ترین فرآورده جانبی تولید شده در کشتارگاه است که در فرآیند رندرینگ با اعمال فشار و دمای زیاد به پودر خون تبدیل شده و در تغذیه دام و یا به عنوان کود استفاده می شود.

پودر خون به عنوان کود آلی و خواص تغذیه‌ای خاک

در میان کود های آلی پودر خون تنها کود آلی حاوی نیتروژن قابل حل در آب می باشد که علاوه بر نیتروزن و آهن، فسفر و هورمون های مفید در رشد گیاهان، کمپلکس های آلی و اسیدهای آمینه سودمند را دارا می باشد.

پژوهش‌ها و تاثیرات کشاورزی

پژوهش ها نشان داده است که کاربرد پودر خون در سطحی معادل با کود سکوسترین آهن می باشد و بر غلظت آهن در اندام هوایی گیاه و وزن خشک آن تاثیر مثبت دارد. امروزه با توجه به هزینه بالای کود های شیمیایی و از طرفی کمبود آن ها کاربرد این نوع مواد نظیر پودر خون دامی در کشاورزی به منظور حاصل‌خیزی خاک به تنهایی و یا به عنوان مکمل در کنار کودهای دیگر علاوه بر کاهش هزینه ها در کاهش عواقب ناشی از کاربرد کود های شیمیایی نیز موثر است.

موارد استفاده در صنایع آبزیان

موارد استفاده پودر خون در صنایع آبزیان

پودر خون دامی به عنوان یک منبع پروتئین حیوانی پایدار وقابل هضم اغلب به عنوان جایگزینی برای پودرماهی وپروتیین های گیاهی در جیره غذایی آبزیان استفاده میشود تولیدکنندگان خوراک آبزیان از پودر خون برای تامین نیازهای غذایی آبزیان خود بهره میبرند چرا که تمامی نیازهای آنها را تامین می‌کند. میزان و استفاده از پودرخون درخوراک آبزیان معمولا بین 5 تا 15 درصد می‌باشد.

مزایای پودر خون با پروتئین 80 درصد برای آبزیان

1. منبع پروتتین بسیار غنی برای رشد، ترمیم بافتها، تولید مثل و عملکرد صحیح سیستم ایمنی آبزیان حیاتی است.
2. قابلیت هضم به راحتی توسط دستگاه گوارش آبزیان جذب می‌شود. این امر به معنای بهره وری بالاتر از خوراک و رشد بهتر آبزیان است.
3. جایگزین مناسب برای پودر ماهی است با توجه به محدودیتها و نوسانات قیمت پودرماهی پودرخون با پروتئین بالا می‌تواند جایگزین بسیار خوبی باشد.
4. قابلیت خوش خوراکی برای آبزیان

در مجموع پودر خون 80 درصد پروتتین یک ماده ارزشمند در صنعت خوراک آبزیان است که به بهبود عملکرد تولید و کاهش هزینه ها کمک کند. مطالعات نشان داده‌اند که استفاده از پودر خون در جیره غذایی آبزیان می‌تواند به بهبود نرخ رشد، ضریب تبدیل خوراک (FCR) و کاهش تلفات کمک کند.

پودر خون دامی و کاربرد آن در صنایع چسب

پودر خون دامی می‌تواند در صنایع چسب استفاده شود. بله، پودر خون دامی (Blood Meal) به دلیل محتوای بالای پروتئین خود، به‌ویژه پروتئین‌های پلاسمایی و هموگلوبین، قابلیت استفاده در صنایع چسب‌سازی را دارد. پروتئین‌ها دارای خواص چسبندگی طبیعی هستند و از دیرباز در ساخت چسب‌های مختلف مورد استفاده قرار می‌گرفته‌اند. پروتئین‌های موجود در خون، به‌ویژه پس از دناتوره شدن (تغییر ساختار پروتئین در اثر حرارت یا مواد شیمیایی)، می‌توانند شبکه‌ای تشکیل دهند که خاصیت چسبندگی قوی ایجاد می‌کند.

کاربردهای پودر خون در چسب‌ها

1. چسب‌های پایه پروتئین (Protein-based Adhesives)

• در گذشته و حتی امروز در برخی کاربردها، پروتئین‌های خون به عنوان ماده اولیه برای تولید چسب‌های صنعتی مورد استفاده قرار می‌گرفته‌اند.
• این چسب‌ها معمولاً به عنوان چسب‌های حیوانی (Animal Glues) شناخته می‌شوند که شامل چسب‌های استخوان، چسب‌های ژلاتینی و چسب‌های خون نیز می‌شوند.
• خواص این چسب‌ها می‌تواند با افزودن مواد شیمیایی خاص (مانند آهک، فرمالدئید یا سایر مواد واکنش‌دهنده) بهبود یابد تا مقاومت در برابر آب، استحکام نهایی و زمان خشک شدن تنظیم شود.

2. چسب‌های بر پایه اوره-فرمالدئید یا فنل-فرمالدئید (Urea-Formaldehyde or Phenol-Formaldehyde Extenders)

• یکی از کاربردهای اصلی پودر خون در صنعت چوب، به عنوان ماده افزودنی (Extender) یا پرکننده (Filler) در چسب‌های سنتزی مانند چسب‌های اوره-فرمالدئید (UF) و فنل-فرمالدئید (PF) است که در تولید تخته چندلایه (Plywood)، تخته خرده چوب (Particleboard) و فیبر (Fiberboard) استفاده می‌شوند.
• افزودن پودر خون می‌تواند چسبندگی اولیه (Tack) را بهبود بخشد، ویسکوزیته چسب را تنظیم کند، و به کاهش هزینه‌ها کمک کند، بدون اینکه به طور قابل توجهی بر استحکام نهایی چسب تأثیر منفی بگذارد. در برخی موارد، حتی می‌تواند مقاومت در برابر آب را نیز بهبود بخشد.

مزایای استفاده از پودر خون در چسب‌سازی

• در دسترس بودن و هزینه مناسب: پودر خون یک محصول جانبی ارزان و فراوان از صنعت دامپروری است.
• خواص چسبندگی طبیعی: پروتئین‌های آن خاصیت چسبندگی دارند.
• پایداری حرارتی: می‌تواند تا حدی پایداری حرارتی به چسب بدهد.
• زیست تخریب‌پذیری: در مقایسه با برخی چسب‌های کاملاً سنتزی، می‌تواند گزینه‌ای دوستدار محیط زیست‌تر باشد.