آرتروسپیرا پلاتنسیس (Arthrospira platensis) آلجی بانک

شروع یک کشت موفق ریزجلبک یا اجرای پروژه‌های تحقیقاتی، نیازمند دسترسی به سویه‌های اصیل و باکیفیت است. آرتروسپیرا پلاتنسیس (Arthrospira platensis) که در بازار با نام شناخته‌شده اسپیرولینا شناخته می‌شود، یک سیانوباکتری رشته‌ای و فتوسنتزی است که به خاطر ساختار مارپیچ و ارزش غذایی فوق‌العاده‌اش جایگاه ویژه‌ای در صنایع مختلف دارد. مجموعه آلجی بانک این کشت زنده را برای اهداف پژوهشی، توسعه فرآیندهای زیستی و راه‌اندازی خطوط کشت فراهم کرده است.

اسپیرولینا جلبک است یا باکتری؟

اگرچه در بسیاری از منابع عمومی از این ارگانیسم به عنوان ریزجلبک نام می‌برند، اما از نظر علمی یک سیانوباکتری است و جلبک یوکاریوتی واقعی محسوب نمی‌شود. نام رایج اسپیرولینا همچنان در صنایع تجاری و غذایی پرکاربرد است، اما در بازنگری‌های تاکسونومیک نام Limnospira platensis نیز برای آن مطرح شده است.

در پایگاه‌های مرجع علمی مانند AlgaeBase و WoRMS ممکن است این سویه را با نام‌های زیر مشاهده کنید:

• Arthrospira platensis

• Spirulina platensis

• Spirulina

• Limnospira platensis

خاستگاه و شرایط بهینه رشد

این گونه به طور طبیعی در دریاچه‌های کم‌عمق و قلیایی مناطق حاره‌ای و نیمه‌حاره‌ای مثل دریاچه چاد در آفریقا زندگی می‌کند و در ایران به صورت بومی وجود ندارد.

برای تکثیر و نگهداری این سیانوباکتری، محیط کشت باید ویژگی‌های خاصی داشته باشد:

• دمای بهینه: بین ۳۰ تا ۳۵ درجه سلسیوس

• اسیدیته محیط: قلیایی بالا با pH بین ۸.۵ تا ۱۱

• رنگ زیست‌توده: طیفی از سبز تا سبز-آبی به دلیل وجود رنگدانه‌هایی مثل کلروفیل a و فیکوبیلی‌پروتئین‌ها

ترکیبات ارزشمند و پروفایل تغذیه‌ای

اهمیت تجاری و بیولوژیکی این ارگانیسم تا حد زیادی به ترکیباتی مربوط می‌شود که از زیست‌توده آن به دست می‌آید. البته مقدار دقیق مواد مغذی بسته به شرایط کشت و روش اندازه گیری متغیر است، اما به طور کلی شامل موارد زیر می‌شود:

• پروتئین بالا: زیست‌توده خشک آن حاوی میانگین ۵۰ تا ۷۰ درصد پروتئین است و یکی از غنی‌ترین منابع طبیعی پروتئین با طیف کامل اسیدهای آمینه به شمار می‌رود.

• فایکوسیانین: رنگدانه ارزشمند و طبیعی با طیف رنگی آبی که بین ۵ تا ۲۰ درصد وزن خشک سلول را تشکیل می‌دهد و کاربرد فراوانی در صنایع غذایی و دارویی دارد.

کاربردهای اصلی آرتروسپیرا پلاتنسیس

ویژگی‌های منحصر‌به‌فرد این سیانوباکتری باعث شده تا در چند حوزه کلیدی مورد استفاده قرار گیرد:

• صنایع غذایی و مکمل‌ها: به عنوان مکمل خوراکی ارزشمند جهت تأمین پروتئین، ویتامین‌ها، مواد معدنی و آنتی‌اکسیدان‌ها استفاده می‌شود. فایکوسیانین استخراج‌شده از آن نیز منشأ عالی برای رنگدانه‌های طبیعی غذایی است.

• خوراک دام، طیور و آبزیان: به عنوان یک منبع پروتئینی و مکمل زیستی با ارزش افزوده بالا (و نه جایگزین کامل پروتئین پایه) در جیره غذایی نقش دارد.

• کشاورزی و محرک‌های زیستی: عصاره اسپیرولینا به دلیل داشتن فیتوهورمون‌ها، اسیدهای آمینه و مواد معدنی، عملکرد و مقاومت گیاهانی مانند برنج، کاهو، شنبلیله، توت‌فرنگی و بابونه را بهبود می‌بخشد.

آلجی بانک با ارائه سویه استاندارد آرتروسپیرا پلاتنسیس، مسیر شروع پژوهش‌ها و فرآیندهای صنعتی شما را هموار می‌کند.